Malcolm ergert zich: aan de wereldvreemde Frederik Sioen

2012-11-28

Gisteren heb ik me weer eens geërgerd. Op zich niets nieuws, maar toch vind ik het de moeite even uit te leggen wie of wat nu weer de bron van mijn irritatie was. Blijkbaar heeft de federale overheid in haar zoektocht naar allerlei inkomsten besloten de roerende voorheffing op de aan kunstenaars [1] uitbetaalde auteursrechten van 15 percent tot 25 percent te verhogen. Op zich natuurlijk niet plezant voor die mensen, maar tegelijkertijd moeten allerlei andere groepen ook inleveren. Zo worden de pensioenen hervormd, sluiten allerlei fabrieken de deuren en ziet het onderwijzend personeel zijn eindejaarspremie [2] tot 78,06 percent dalen. Net als al die andere groepen mogen onze kunstenaars ook tegen de hen opgelegde besparingen protesteren en hun standpunt in de media naar voren brengen. Dat is echter geen excuus voor een wereldvreemdheid die enkel bewijst dat sommige mensen in dit land een overdreven beschermd leventje [3] leiden.

Tijdens het avondlijk journaal op onze openbare omroep mocht de min of meer bekende artiest Sioen, die blijkbaar de voornaam Frederik draagt, het standpunt van de door deze besparingen getroffen sector vertolken. We overlopen even zijn klachten.

Ten eerste: De cd-verkoop is sterk gedaald, want de overheid heeft niets aan het maken en verspreiden van illegale ‘kopijen’ gedaan. Dat het natuurlijk ‘kopieën’ moet zijn, zullen we maar even over het hoofd zien. Dat de overheid niets heeft gedaan, klopt niet. Het maken of verspreiden van illegale kopieën is illegaal en bovendien is een bijkomende heffing op de verkoop van blanco cd-r’s ingevoerd. Daarnaast lijkt het illegaal downloaden me trouwens een grotere oorzaak van deze daling van inkomsten dan het illegaal kopiëren.

Ten tweede: De inkomsten van concerten zijn gedaald, want bedrijven sponsoren de festivals niet meer zo sterk. Dat is best mogelijk, maar dat betekent dus dat allerlei bedrijven, gaande van KBC tot Alken Maes, vroeger veel guller waren. Waarom waren die festivals een paar jaar geleden dan ook al zo overdreven duur? Moeten we dan even negeren dat groepen haast per definitie hogere prijzen aanrekenen als ze door een festivalorganisator worden geboekt? Metallica heeft dit jaar 1 miljoen euro gekregen om op Rock Werchter te spelen. Wat heeft dat nog met gedaalde sponsorgelden te maken?

Ten derde: Ook de concerten in culturele centra zijn niet meer wat ze zijn geweest, want de subsidies aan die centra zijn gedaald. Ook dat is best mogelijk, maar volgens mij horen de meeste concerten niet in culturele centra thuis. Bovendien kunnen we toch moeilijk verantwoorden dat iedereen langer moet werken, er geen ruimte voor cao-onderhandelingen meer is en zelfs de bouw van nieuwe schoollokalen onvoldoende wordt gefinancierd en tegelijkertijd beslissen dat de culturele centra niet moeten inleveren. Wat mij betreft, mogen ze het geld gerust gaan halen bij de rijken, de profiteurs met BMW’s en het stuurloos zwalpende managementwereldje, maar daar is voorlopig geen politieke meerderheid voor gevonden.

Ten vierde: Maar ook de concerten in jeugdhuizen brengen niet zo veel meer op, want die organisaties worden stuk voor stuk met strenge geluidsnormen en andere bijkomende onkosten geconfronteerd. OK, dat klopt. Daar heb ik niets op aan te merken.

Ten vijfde: Sioen trekt ten slotte zelfs een conclusie. Het is voor artiesten niet gemakkelijk. Zelfs de leden van een groep die hoog staat in De Afrekening en dus als bekend mag worden omschreven, moeten er soms een deeltijds job bijnemen. Wel, daar kan ik dus kwaad van worden. Het zou er nog aan mankeren. Moet dan elke snul die erin slaagt een nummertje te schrijven dat al even grote snullen willen beluisteren daar voor de rest van zijn dagen van kunnen leven? Moet elke muzikant dan per definitie beroepsmatig kunnen leven van iets dat hij of zij in optredens stelselmatig een passie noemt? Nemen andere mensen dan nooit eens een job aan tegen hun zin, enkel om de rekeningen te betalen? Wat is er mis met een deeltijdse betrekking die nog veel tijd vrij laat om in het repetitiehok of de studio te kruipen?

Erger nog dan deze stelling die een duidelijke lijn trekt tussen artiesten en alle andere mensen die voor hun eigen inkomsten moeten instaan, is de vanzelfsprekendheid waarmee die Sioen op televisie beweert dat een professioneel kunstenaarsbestaan volstrekt normaal is. Ik heb al veel met muzikanten gesproken en ik kan iedereen verzekeren dat ze allemaal jarenlang hebben moeten aanmodderen en dat in de meeste gevallen nog steeds moeten doen. Ik kan enkel vaststellen dat Sioen tot de categorie der verwende nesten behoort. Ik durf zelfs te wedden dat zijn ouders hem zijn eerste gitaar hebben gekocht, dat hij in een gesubsidieerd repetitielokaal heeft kunnen oefenen, dat hij onverantwoord veel airplay heeft gekregen van radiozenders die zich om een of andere reden moreel verplicht voelden binnenlands talent zo veel mogelijk steun te verlenen en dat hij vindt dat zijn talent hem het recht op financiële zorgeloosheid geeft.

Talent biedt geen rechten. Talent is gewoon talent. Wat dat talent oplevert, is van veel factoren afhankelijk, maar het bezit ervan levert zeker geen verworven rechten op. Bovendien heb ik een grote muziekcollectie en ik na duizenden uren luisteren kan ik besluiten dat enkel doffe armoede en gebrek aan externe ondersteuning mensen echt stimuleert om muzikaal boven zichzelf uit te stijgen. Misschien is dat ook de reden waarom die Sioen geen enkel nummer heeft geschreven dat ik het beluisteren waard vind en destijds uitgespuwde, geminachte en nooit gesubsidieerde nationale helden als Red Zebra, De Brassers, Front 242 of Zyklome A wel.

Dat de inkomsten van Sioen dreigen te dalen, moet hij alvast niet aan mij wijten. Aan mij heeft hij namelijk nog nooit een cent verdiend.

----------
[1] Hiermee wordt eigenlijk enkel de kunstenaars met een kunstenaarsstatuut bedoeld.
[2] OK, dat is een maatregel van de Vlaamse overheid en niet van de federale overheid, maar van dat onderscheid liggen die mensen allicht niet wakker.
[3] In vergelijking met andere mensen in andere landen leiden wij hier natuurlijk allemaal in zekere mate een beschermd leventje. Het is dan ook zeker niet mijn bedoeling de inkomsten van onze kunstenaars te vergelijken met pakweg de ellende van de gemiddelde krotbewoner in Calcutta. Als we het zo bekijken, heeft de vierde wereld het in ons land ook nog goed, maar dat daar gaat het me vandaag niet om.