Malcolm leest: een column van Bart De Wever

Dinsdag 19 augustus 2014

De heer Bart De Wever, absoluut monarch van en te Antwerpen, heeft op de website van zijn eigen partij een lovend stukje [1] geplaatst over de Romeinse keizer Augustus, naar aanleiding van de 2000e verjaardag van diens overlijden. Op zich mag dat natuurlijk, maar helaas gaat het niet om een zuiver historische terugblik op het verleden van ons continent.

Ik zie in dit artikel vooral overeenkomsten tussen de wijze waarop de Romeinse republiek tot een keizerrijk degenereerde en de wijze waarop onze eigen democratie haar eigen graf delft: “Stap voor stap verwierf hij de algehele macht, maar hij zorgde er daarna voor dat hij zijn feitelijke monarchie verpakte in een geleidelijk en zorgvuldig uitgewerkt regime dat de elite voldoende carrièrekansen en zelfrespect bood; dat in zijn zelfrechtvaardiging voortdurend verwees naar de oude, republikeinse waarden; dat vrijheid van meningsuiting tolereerde en dat oog had voor de instemming van het volk voor het gevoerde beleid. “

Dit is een letterlijk citaat. De Wever vindt het blijkbaar belangrijk dat de elite voldoende carrièrekansen krijgt. Volgens mij is het sowieso gemakkelijker carrière te maken als lid van de elite dan als armoezaaier. Het systeem moet de elite zelfs zelfrespect bieden. Volgens mij vloeit dat automatisch voort uit de vaststelling dat de grote meerderheid der medemensen het met veel minder  geld, macht en aanzien moet stellen. De enige rol die het gewone volk speelt, is instemming met het beleid dat anderen over hen voeren. Voor de rest moeten ze lijdzaam toekijken hoe de elite haar carrièrekansen benut. Maar ja, De Wever vindt het dan ook niet erg dat de “feitelijke monarchie”, in een “geleidelijk en zorgvuldig uitgewerkt regime” is verpakt. Als discrete rechtvaardiging van een autoritaire oligarchie verpakt als democratische welvaartsstaat kan dit tellen.

Natuurlijk kan keizer Augustus niet op een voetstuk worden geplaatst zonder een overzicht van zijn prestaties: “In die periode hervormde hij de Senaat tot een echte wetgevende macht, inclusief de instelling van parlementaire beleidscommissies; bouwde hij een moderne bureaucratie uit die in staat was om doeltreffend en rechtvaardig te besturen; zorgde hij voor een klimaat van rechtszekerheid voor de burgers; investeerde hij in de ontwikkeling van brandweer- en politiediensten, in de uitbouw van postnetwerk, in de verbetering en het beheer van het wegennet, in stadsontwikkeling, in cultuur en in de professionalisering van het leger; zag hij toe op de financiële gezondheid van het staatsapparaat; bestreed hij willekeur en corruptie in het bestuur van de provincies.” Alleen voor de openbare toiletten was het nog wachten op keizer Vespasianus een vijftigtal jaar later.

Ik ontken niet dat Augustus op al deze vlakken een zeer belangrijke rol heeft gespeeld. Het is echter wel zeer gemakkelijk wegen aan te leggen, brandweerkazernes op te richten, steden te ontwikkelen, cultuur te stimuleren, het leger te professionaliseren en tegelijkertijd de overheidsfinanciën gezond te houden indien al het werk door slaven wordt verricht. Dat zijn pas lage loonkosten. De hele Romeinse economie was gebaseerd op de slavenhandel. Van overal in en buiten het rijk werden duizenden en duizenden ongelukkige slachtoffers der legioenen naar Rome en andere steden gesleept om daar al het werk te doen waar wij nu arbeiders en bedienden voor moeten betalen.

De Wever stelt zich met betrekking tot het bewind van Augustus de vraag: “Wie deed het daarna ooit beter?” Wel, ik ken er eentje. In 73 voor de zogenaamde messias leidde Spartacus een slavenopstand die veel Romeinen het leven heeft gekost. Dat lijkt me een waardiger figuur om de titel 'aartsvader' aan te geven dan een totalitaire keizer die zijn tegenstanders liet afslachten, oorlogen voerde en een riante levensstijl betaalde met goud dat slaven voor hem uit de grond moesten delven. Het Romeinse Rijk was inherent onrechtvaardig en elke Romein die trots op zijn afkomst was, verdiende de bloedige dood die tienduizenden onderworpen onschuldigen hem dagelijks toewensten. Dat is de les die de geschiedenis mij leert en ik hoef daarvoor geen historicus te zijn die in zijn toespraken citaten boven feiten verkiest.
----------------
[1] De volledige tekst is hier te vinden.