Malcolm reageert: op het verdwijnen van Joos

2013-10-18

Omwille van mijn werk, mijn luiheid en het teveel aan muziek op mijn laptop dat me van de radio weghoudt, heb ik nooit veel naar het programma Joos geluisterd, maar ik weet wel waarom het verdwijnt en dat stemt me niet gelukkig.

De meeste reacties uit de culturele wereld in de brede zin van het woord [1] hebben betrekking op de gedaalde luistercijfers van Radio 1 en op de taak van de openbare omroep om zich meer op kwaliteit dan op kwantiteit te focussen.  Maar eigenlijk gaat het niet om besparingen, streefcijfers en prestatie-indicatoren. Het gaat om wat de elite van onze lap grond wil.

Vroeger was de rolverdeling duidelijk. De hogere klasse had niet enkel het monopolie op geld, macht, hoger onderwijs en allerlei privilegies. De hogere klasse keek ook neer op de vrijetijdsbestedingen van het plebs. Zelf prefereerden ze de opera boven het café en cultiveerden ze een voorliefde voor de meest hoogdravende kunst, van literatuur van architectuur. Veel van de meesterwerken die wij nu als mijlpalen in de beschavingsgeschiedenis vereren, werden door telgen van die upper class voortgebracht, van Voltaire tot Aldous Huxley.

Die hogere klasse verdiende de opkomst van een arbeidersbeweging die om emancipatie en herverdeling wilde vechten, maar wat in de plaats hebben gekregen, is ook niet om over naar huis te schrijven. Onze huidige machthebbers hebben geen enkele belangstelling voor cultuur. Zij kijken meer uit naar een voetbalwedstrijd dan naar eender welke tentoonstelling, concert of publicatie. Onze minister van Cultuur is er een mooi voorbeeld van. De rest van de Vlaamse Regering en ongeveer 90 percent van het parlementje zijn geen tot bitter weinig haren beter. Frauderende middenstanders als Peter Goossens en gedrogeerde toppresteerders als Johan Museeuw worden op de handen gedragen. Gangsters als Bart Verhaeghe of Didier Bellens verdienen elk jaar opnieuw meer dan alle schrijvers van dit land samen. We hebben de hoogontwikkelde onderdrukkers verjaagd, maar hun vacante stoelen zijn ondertussen ingenomen door een onderontwikkelde economische elite. Voor mijn part mogen ook zij zonder genade van hun troon worden gestoten. Dat cultuurprogramma's van de radio verdwijnen, ligt aan hun gebrek aan intellectuele vermogens en aan niets anders.

Ik herinner me Ruth Joos nog, vooral dan uit het buurthuis van onze toenmalige wijk, wijlen café D'Adario in Leuven. Niet zo lang afgestudeerd, jong van lichaam en geest, happig op elke brok kennis en boordevol ambitie. Ik had er al veel met ambitie zien passeren en ik twijfelde dus ook aan haar succeskansen. De meeste mensen geven niet graag hun ongelijk toe, maar in dit geval kan ik moeilijk anders. Ik had haar doorzettingsvermogen onderschat. Zij heeft de voorbije jaren kunnen doen wat ze altijd al had willen doen en dat is weinigen gegeven. Belangrijker is dat ze dat met haar brein en niet met haar ellebogen heeft kunnen doen. Helaas is ook dat zeldzaam. Ruth zal opkrabbelen en voortstappen. Wie haar daarbij pootje lapt, verdient een voetamputatie.

 --------------

[1] Zelfs Daan heeft officieel gereageerd. Waar is de tijd dat populaire zangers door plaatselijke voorzitters van het Davidsfonds met ringbaarden en meerschuimen pijpen als vulgaire bedreigingen van de goede zeden uit elke parochiezaal werden geweerd?